ZARYS HISTORII JARCZOWA

Parafia Jarczowska jest parafią młodą, liczącą ponad 60 lat. Powstała po II Wojnie Światowej. Jej rodowód wywodzi się z bardzo starej parafii chodywanieckiej, której dzieje sięgają początków XV wieku. Natomiast historia Jarczowa według dostępnych źródeł sięga początków XVIII wieku. Z  tych lat pochodzi również drewniany Kościółek, będący niegdyś świątynią  grecko - katolicką. 60 lat w dziejach Jarczowa , to okres krótki, ale w życiu jednego pokolenia to wiele. Coraz mniej jest osób pamiętających minione czasy. Niektóre wydarzenia zostały spisane w zachowanych dokumentach i kronikach. Żyją jeszcze osoby starsze , które pamiętają okres przedwojenny i wydarzenia związane z powstaniem naszej parafii. Dlatego podjąłem się ich spisania, by przekazać je młodszemu pokoleniu. Według zachowanych zapisów nazwa miejscowości Jarczów  pochodzi z XVIII wieku od nazwiska fundatora cerkwi Jarczewskiego. Miejscowość wcześniej nosiła nazwę Kownica lub Konownica. W połowie XVIII wieku Jarczów był posiadaniu Maurycego Józefa Kurdwanowskiego, rotmistrza królewskiego i starosty baranowskiego., który w roku 1755 otrzymał zezwolenie na lokalizację miasta Jarczowa. Miasteczko powstało na gruntach wsi KORHYNIE. W roku 1846 Jarczów należał do hrabiego O'Donnela, natomiast w roku 1850 i później właścicielami Jarczowa byli  Makomascy. W 1869 roku zabudowę Jarczowa stanowiły drewniane domy , okalające rynek (dzisiejszy park). Na miejscu dzisiejszej starej gminy stał murowany ratusz. Budynek ten uległ zniszczeniu w czasie I Wojny Światowej. Natomiast do czasu II Wojny Światowej zachowała się murowana bożnica, zniszczona przez okupanta w 1942 roku. W XIX wieku obok Jarczowa funkcjonował browar warzący piwo. Za rynkiem wznosiła się drewniana cerkiew z początku XVII wieku(około 1720 rok). Początkowo była to cerkiew grecko - katolicka. Od około 1870 roku została zamieniona na prawosławną , a w 1910 roku odnowiona. Wokół cerkwi chowano zmarłych. W roku 1921 cerkiew zamieniono na Kościół Rzymsko - Katolicki. Około roku 1869 władze carskie pozbawiły Jarczów praw miejskich, za pomoc powstańcom styczniowym. W archiwach w Warszawie zachował się Herb Jarczowa, który przedstawia umieszczoną na czerwonym tle miarę zboża, a nad nią biała rękę z żółtym strychulcem. Miasteczko stało się wsią nie mającą nawet szkoły. W okresie zaboru istniała rosyjska szkółka mieszcząca się w ubogiej chacie. Jarczów położony z dala od głównych traktów nigdy nie był dużą miejscowością. Przed II Wojną Światową w Jarczowie zamieszkiwała w większości ludność żydowska i ukraińska, natomiast rodzin polskich było niewiele. Według spisu ludności w 1921 roku w Jarczowie  zamieszkiwało 956 mieszkańców, w tym 208 Żydów i 84 Ukraińców . Po I Wojnie Światowej Dziedzic z Korhyń Kazimierz Ligowski dokonał parcelacji części swoich dóbr ziemskich a z okolic Rzeszowa, Łańcuta, Bochni i Gorlic sprowadził osadników. W latach 20 -tych w okolicy Jarczowa na gruntach dziedzica powstały dwie nowe wsie; Kolonia Jedynka i  pod lasem Kolonia Dwójka. Ludność z tych miejscowości była bardzo pracowita i religijna. Nastąpiło ożywienie w rolnictwie i handlu, którym zajmowali się Żydzi mieszkający w Jarczowie. W samym Jarczowie powstało 51 sklepów. Natomiast rodzina Kołodziejczyków wybudowała duży młyn parowy.

dalej -->